Ana Sayfa >> Kadında Kısırlık >> Kadın Kısırlığına Uzman Bakış

Kadın Kısırlığına Uzman Bakış

KADIN ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ
Menstürasyon; menarştan menopoza kadar kadının fertil döneminde düzenli aralıklarla görülen fizyolojik karakterde vajinal kanamalarla karakterizedir. Adet kanamalarının düzeni hipotalamustan salgılanan GnRH’nin hipofizden salgılanan FSH ve LH’ nin ve ovarian seks steroidlerinin arasındaki koordinasyona ve buna bağlı hedef organ endometriumdaki siklik etkileşimlere bağlı olarak gerçekleşir. Genellikle ovulatuar sikluslar ortalama 28 gün sürmekle beraber 21 – 40 gün arasında değişen düzenli sikluslara rastlanabilmektedir. Perimenarşial veya perimenapozal kadınlarda sikluslar gonadotropin seviyelerindeki dalgalanmalara bağlı olarak anovulatuar daha kısa veya daha uzun aralıklarla da oluşabilir.

Overlerde gonadotropinler foliküler ve luteal dönemler olarak iki dönemi belirler. Foliküler dönemin endometrial dokudaki karşılığı proliferatif, luteal dönemdeki karşılığı ise sekretuar dönemdir.

Foliküler veya proliferatif dönem mensesin ilk gününden ovulasyona kadar olan süreyi içerir. Luteal veya sekretuar dönem progesteron etkisi altında meydana gelir. Ovulasyon sonrası dönemdir. Endometrial bezler gelişir. Embriyonal implantasyona hazır hale gelir, endometrial bezler kıvrılır, sekresyonları artar. Stromal ödem oluşur. Desidual reaksiyon meydana gelir. Luteal faz değişiklik göstermeyip 14 gün sürerken, foliküler faz değişkenlik gösterir 7 – 21 gün sürebilir. 
Yaşam boyu yaklaşık 400 folikülde ovulasyon meydana gelecektir. Gelişme için foliküllerin seçilme mekanizması tam olarak bilinmemektedir. Gelişmeyle başlayan foliküllerin sayısı rezidüel over rezervine bağlıdır. Foliküler fazın ilk beş gününde yükselen FSH 3 ila 30 antral foliküllerin büyümesini sağlar. Bu foliküllerden yalnız bir tanesi ovulasyona uğrayacak diğerleri ise atrofiye uğrayacaktır. FSH uyarısı folikülleri preantral foliküllere dönüştürür. Androstenodion ve testosteron, teka ve interstisyel hücrelerden salgılanarak östrojen sentezi için kaynak oluştururlar. Teka hücrelerince sentezlenen bu androjenler granüloza hücrelerine diffüze olur. Granüloza hücrelerinde androjenlerin FSH uyarısı ile aromatizasyonu sonucu östradiol üretimi gerçekleşir. Östrojen sentezindeki teka ve granüloza hücrelerinin bu ortak iş bölümüne “iki hücre, iki gonadotropin teorisi” denir. FSH ve ostradiol ikisi birlikte foliküllerin FSH reseptör sayısını arttırırlar. Östrojen geribildirimi (feedback) dominant folikül dışındaki foliküllerin tümünü inhibe eder. FSH reseptörü açısından zengin folikül dominans kazanır.
Dolaşımdaki FSH, foliküler fazın ikinci yarısında düşerken, artmış östrojen FSH’nin sinerjistik etkisi ile artan LH reseptör oluşumuna geçişi sağlar. LH salgılanması düşük düzeylerdeki östrojenle inhibe edilirken ancak yüksek düzeylerdeki östrojenle uyarılır. Bunu sağlayan iki kritik özellik vardır:
• 200 pg/ml yi aşan konsantrasyonlar
• 50 saati geçen östrojene maruz kalma.
Artan östrojen pitüter benzin GnRH’ya duyarlılığını arttırırken, GnRH’nın etkisi ile LH piki olana kadar sürer. 
Ovulasyon; siklustan siklusa değişkenlik göstermekle beraber genellikle LH doruk düzeye ulaştıktan 10 – 12 saat sonra ovulasyon oluşur. LH’nın ani artışı östraidol pikinden 24 – 36 saat sonra meydana gelir. LH en yüksek düzeye ulaştıktan sonra östraidol düşmeye başlar. LH’nın ani artışı mayozun sürdürülmesini, granüloza hücrelerinin lüteinizasyonunu, kumulus ooforusun genişlemesini sağlar. Yine LH’nın bu artışı progesteronda sürekli bir yükselmeyi indükler. Progesteron ile folikülün hacmi hızla artar. Progesteron, FSH ayrıca LH etkisi ile salgılanan proteolitik enzimler ve PG F2α ovumun salınmasına yol açar.
Oositin salınması ile lüteal faz başlar. Progesteron düzeyleri ovulasyondan sonra hızla yükselir. Progesteron, LH ani artışından 8 gün sonra maksimum düzeye ulaşır. Lokal ve santral yolla ayrıca östrojen ve inhibin A nın da etkileri ile yeni foliküllerin gelişmesi inhibe edilir. Fekondasyon gerçekleşmezse 6 – 8 gün sonra progesteron düşmeye başlar ve siklus sonunda iyice düşmesi ile adet kanaması başlar. 

İlginizi Çekebilir

Kısırlığa Neden Olan Faktörler Nelerdir?

Çiftlerin hemen hepsi, bir bebeğe sahip olmanın hayalini kurar. Ancak dünya üzerinde milyonlarca kadın ve …