Ana Sayfa >> Kadında Kısırlık >> PCOS Polikistik Over Sendromu Ve OHSS Ovarian

PCOS Polikistik Over Sendromu Ve OHSS Ovarian

Polikistik over sendromu ülkemizde oldukça sık görülen bir hastalıktır. Öne çıkan belirtileri adet düzensizliği, tüylenme ve çocuk sahibi olmada güçlüktür. Eğer hasta şişmansa bu belirtiler daha da ağırlaşır. Son yıllarda hastalığın vücuttaki insulin direnci ile ilişkili olduğu anlaşıldı. Görülme sıklığı ülkeden ülkeye değişmekle birlikte % 20’lere kadar çıkabilmektedir.

PCOS’lu hastaların yarısından fazlası şişmandır. Bu hastalarda karın çevresinde biriken yağ (santral obezite, elma tipi yağlanma) insulin direncini daha da artırır. Bu nedenle bu hastalıkta ileride tip II diabetes mellitus (şeker hastalığı) gelişme riski vardır.

Yukarıda sayılan belirtilerin olduğu hastalarda transvajınal ultrasonografi yapılarak yumurtalıkların görünümüne bakılmalıdır. Ayrıca hormon tahlilleri ve glikoz tolerans testi yapılması gereklidir.

Tedavi
Şişman PCOS hastalarına her şeyden evvel kilo vermeleri önerilmelidir. Bu durum duraklamış olan yumurtlamayı tekrar başlatarak tüylenme ve adet düzensizliğini azaltabilir. Daha sonra eğer hastanın çocuk isteği varsa clomifene isimli ilaç doktor gözetiminde kullanılabilir. Hastaların %80’inde yumurtlama olur ve 6 aylık tedavi sonunda gebelik oranı %40-50 civarındadır. Clomifene’e cevap vermeyen hastalara gonadotropin içeren iğne formunda ilaçlar verilir. Laparoskopik ovarian diatermi denilen ve yumurtalıktaki kistlerin tek tek yakıldığı tedavi ise bir alternatif olarak düşünülebilir. 

Metformin içeren ve şeker hastalarının da kullandığı ilacın da clomifene’e dirençli olgulardayumurtlama oranlarını artırdığı yönünde bulgular vardır. Ancak ilk seçenek olarak kullanılmaz. Zira clomifene den daha üstün değildir. Clomifene ile kombine olarak kullanıldığında yumurtlamayı artırabilir. Ancak ne zayıf ne de şişman hastalarda gebelik oranları artmaz. Fakat şişmanlığın gebelik ve canlı doğum oranları üzerine olumsuz etkileri olduğu gösterilmiştir.

Yardımcı üreme teknikleri PCOS lu hastalarda çok etkilidir. PCOS lu hastaların yumurtalıkları normal hastaların yumurtalıklarına göre yardımcı üreme teknikleri tedavilerine çok farklı yanıt verebilir. PCOS gonadotropin tedavisine çok hassastır, aşırı yumurta oluşumu ile yanıt verebilir fakat bu yumurtaların çoğunun döllenme potansiyeli düşüktür. Çok yumurta elde edildiği zaman OHSS (ovarian hiperstimulasyon sendromu) riski yüksektir. Ağır OHSS tüm olguların yaklaşık %2’sini oluşturur. Ancak hayatı tehdit eden hipovolemi (kan hacminin azalması), hemokonsantrasyon (kanın yoğunluğunun artması), olguria (idrar miktarının azalması), elektrolit dengesizliği, karaciğer fonksiyon bozukluğu, tromboemboli, ascit (karın boşluğunda sıvı birikmesi), hidrotorax ( göğüs boşluğunda sıvı birikmesi) ve adult respiratuar distress sendromu ( solunum yetmezliği) gibi durumlar gelişebilir. 

OHSS sınıflandırılması
Hafif OHSS
– Hafif karın ağrısı

– Karında şişlik hissi
– Yumurtalık çapı <8 cm3
Orta OHSS
– Bulantı ve/veya kusma
– Orta şiddette karın ağrısı
– Ultrasonda ascit görülmesi
– Yumurtalık çapı 8-12 cm3
Ağır OHSS
– Ascitle birlikte hydrotorax var ya da yok

– Olguria
– Yumurtalık çapı>12 cm3
– Hemokonsantrasyon, hematocrit> %45
– Hipoproteinemi
Kritk OHSS
– Yoğun ascit veya hidrotorax

– Oliguri veya anuri
– Hematocrit>55
– Beyaz hücre sayısı >25000/ml
– Solunum yetmezliği
– Tromboemboli

OHSS nin oluşum mekanizmasındaki ana unsur damar geçirgenliğinin artmasıdır. Böylece damar içindeki sıvı dışarı kaçar ve öncelikle karın boşluğunda birikir. Vascular endotelial growth factor (VEGF) PCOS lu hastaların yumurta toplama gününde kan ve follikül sıvısında yüksek bulunmuştur. Bu nedenle OHSS gelişiminde önemli bir etken olarak görülmektedir. Diğer etkenler hastanın genç olması, zayıf olması, daha önce OHSS geçirmiş olması ve yumurtlamanın tetiklenmesinde hCG kullanılmış olması. Gebe kalınan sikluslarda daha fazla olması hCG ile bağlantısını da güçlendirmektedir. Artan hCG VEGF salınımını da artırmaktadır. 

OHSS den korunma
Tüp bebek tedavisi sırasında kullanılan ilaçların dozlarını düşük tutmak
– Tedaviye metformin ilave etmek
– Yumurtalıklar aşırı cevap vermişse ilaçları kesmek
– Damardan tedbir olarak albumin verilmesi
– Tüm embryoları dondurarak transferi ertelemek
– Tedaviyi iptal etmek

OHSS gelişen hastalarda hematocrit düzeyi %45 in üzerine çıktığı anda hastaneye yatırmak gerekir.

İlginizi Çekebilir

Kısırlığa Neden Olan Faktörler Nelerdir?

Çiftlerin hemen hepsi, bir bebeğe sahip olmanın hayalini kurar. Ancak dünya üzerinde milyonlarca kadın ve …