Ana Sayfa >> Kadında Kısırlık >> Yumurtalıklar Neden Az Yumurta Üretir

Yumurtalıklar Neden Az Yumurta Üretir

Kadınlar ömür boyu kullanacakları yumurtalarla birlikte doğarlar ve yaşadıkları süre içerisinde yeni yumurta üretimi olmamaktadır. Bu genel yargıya son dönemde karşı çıkan kimi çalışmalar mevcuttur ancak henüz klinik seviyesinde değildir.

Kadınlarda yumurtalık içerisindeki yumurtalar yaş ilerledikçe azalmaktadır ve çocuk doğuran kadınlar da dahil olmak üzere 39 ve 40 yaşından itibaren gebelik ihtimali azalır. 44 yaşından sonra ise imkansız olarak nitelendirilebilecek kadar zordur.

Tüp bebek tedavisi yapan merkezler kadının 44 yaşından fazla olduğu çiftler için tedavi uygulamayı tercih etmemektedir. Zira kadınların üreme ve hormon salgılama fonksiyonları 37 yaş itibariyle ayrışmaya başlamakta ve üreme fonksiyonu hızla düşerken, hormon salgılama fonksiyonu son adetin yaşanacağı menopoza kadar sürer. Adet gördüğü halde çocuk sahibi olamayan kadınlar bu fizyolojik değişiklikten dolayı gebelik elde edememektedirler.

Eğer ailede erken menopoz vakası mevcutsa yumurtalık kapasitesi normalden daha önce tükenmektedir. Söz konusu kadınlarda genetik olarak programlanmış menopoz yaşından 10 yıl önce üreme zorlukları başlayabilir. Bir diğer deyişle 40 yaşında menopoza girecek bir kadın 30 yaş itibariyle gebelik elde etmekte zorluklar yaşamaya başlayacaktır.

Yaş ve Genetik faktörlerden başka yumurtalık kapasitesinin azalmasına neden olan başka nedenler de vardır. Bunlar aşağıdaki gibidir:

1) Geçirilmiş yumurtalık cerrahileri:

Yumurtalıkların içerisinden kist alınması ya da yumurtalığın bütünüyle alınması yumurta sayısının azalmasına neden olur. Buna bağlı olarak yumurtalık kapasitesi de düşecektir. “Çikolata kisti” olarak da tabir edilen Endometriozis kistleri alındığı takdirde o bölgedeki yumurtalık kapasitesinde düşüşe sebebiyet verecektir. Bu tip cerrahi işlemler uzman cerrahlar tarafından normal dokulara azami dikkat ederek yapılmalıdır.

2) Geçirilmiş Radyoterapi ve Kemoterapiler:  

Geliştirilen yöntemler sayesinde genç yaşta kansere yakalananların tedavisi mümkün hale gelmiştir fakat öte yandan da yaşamını devam ettiren hastalarda üreme sorunları daha rastlanılır bir durum olmuştur.

Yumurtalığın üreme fonksiyonunun azalması kadınlarda aşağıdaki belirtilerle seyretmaktedir:
  

1) Adet kanamaları birbirine yaklaşır: 

28 ila 30 günde bir adet dönemine giren kadınlarda kanamalar 21 ila 27. günler arasında olmaya başlamakta, kimi zaman da 15 gün arayla gerçekleşmektedir. Kanama miktarı genellikle değişmemektedir. Yumurtlamanın olmadığı ya da geciktiği bazı durumlarda ise adet kanamaları gecikme gösterebilir.

2) Kendiliğinden veya tedavi ile olan gebeliklerin düşük ile sonlanma ihtimali artar:  

İlerleyen yaş ya da başka bir sebepten dolayı yumurtalık kapasitesi azalmasıyla birlikte kalan yumurtaların genetik anlamda normal olmamasından kaynaklanan bir durumdur. Anormal bir yumurta döllendiğinde, oluşacak embriyo da anormal olacaktır. Dolayısıyla rahimde tutunamayacak veya erken dönemde düşük ile sonuçlanacaktır. Gebeliğin devam etmesi halinde ise kromozom anormalliği taşıyan bebekler dünyaya gelecektir. “Down Sendromu” bu durum için en bilinen örnektir.

3) Tüp bebek ve benzeri tedavilerde yumurtalıkların uyarılması sonucunda gelişen yumurta sayısı az olur:  

Uygulanan yüksek dozda ilaç tedavileri ve değişen tedavi uygulamalarına karşın yumurtalıklar tedaviye dirençli organlardır. Dolayısıyla sayıca az yumurta gelişim sağlayabilmekte ve tedavilerde elde edilen gebelik oranlarında da azalma görülmektedir. Zayıf yumurtalık cevabı tekrarlayan bir durumdur ve tedavisi olmamakla beraber gebelik elde edebilen kadınlarda düşük ihtimali yüksektir.

Zayıf yumurtalık cevabı önceden nasıl görülür?

Sebepsiz tekrarlayan düşük yapan, ailesinde erken menopoz olan, sebep olmadığı halde gebe kalamayan ve yumurtalık cerrahisi uygulanan kadınlar dikkatle değerlendirilmelidir.

Adet döneminin 2. ya da 3. gününde FSH, LH, Estradiol gibi hormon testleri yapılarak yumurtalık kapasitesinin durumu incelenebilir. FSH, yumurtalık kapasitesiyle ilgili gösterge durumundadır ve eğer 10’dan fazla yani yüksek olması halinde kapasitenin az olduğu anlaşılır. Bundan sonra yapılacak ölçümlerde düşük değerde çıksa da yumurtalık yüksek değere göre davranmaktadır. FSH düşük olsa da Estradiol 65’ten fazla yani yüksekse, yine yumurtalık kapasitesinin düşük olduğu anlaşılır.

Yumurtalık kapasitesini ölçmek için İnhibin B ve AMH gibi hormonlar da kullanılabilir fakat pahalı bir yöntem olması ve öbür testlerden alınan bilgilere ek yapmaması nedeniyle pek fazla tavsiye edilmemektedir.

Vajinal Ultrason, yumurtalık kapasitesi hakkında en doğru bilgileri veren yöntemdir ve yumurtalık gelişimini sağlayacak yapıların sayılabilmesi ve görülebilmesine imkan verir.

İki yumurtalıktaki olgunlaşmamış yumurta yapısı toplamda 6’dan az ise yumurtalık kapasitesinin az olduğu söylenebilir.

Yapılabilecekler

İlaç tedavisi değişiklikleri tekrarlayan tüp bebek uygulamalarında sayıca az yumurta toplanan kadınlar için pek bir yarar getirmemektedir. Bir önceki tedavide uzun protokol yapılmış kadınlar için kısa protokoller denenmesi yoluna gidilebilir.

İlaç dozunu yükselterek bazı durumlarda yumurta artışı elde edilebilmektedir ancak bunun transfer edilen embriyo sayısına ve gebelik oranlarına bir katkısı olmamaktadır.

Hap şeklinde kullanılan Aromataz inhibitörleriyle zayıf yumurtalık cevabı veren kadınların yumurta sayısını artırabilmenin mümkün olduğunu savunan çalışmalar da bulunmaktadır.

Akupunktur yöntemiyle iyileşme sağlanabileceğini savunan çalışmalar da vardır; ayrıca son çare olması kaydıyla “Spontan Siklus” isimli ilaçsız tedavi yöntemine başvurulabilir.

Yumurtalık içinde yeni yumurta yapımı sağlanabilir mi?

Son zamanlarda yapılan araştırmalarla kadın yumurtalıkları içerisinde bulunan kök hücreler keşfedilmiş ve bunları kullanarak yeni yumurta üretimiyle birlikte gebelik elde edilebileceği düşüncesi oluşmuştur. Hayvanlar üzerinde yapılan deneylerle birlikte çalışmalar sürmekte ve alınacak olumlu sonuçları bekleyen hastalar için bir umut ışığı olarak karşımızda durmaktadır.

İlginizi Çekebilir

Kısırlığa Neden Olan Faktörler Nelerdir?

Çiftlerin hemen hepsi, bir bebeğe sahip olmanın hayalini kurar. Ancak dünya üzerinde milyonlarca kadın ve …