kısırlık sebepleri

Kısırlık Sebepleri

Kısırlık hem erkekleri hem de kadınları etkileyen bir sağlık sorunudur. En az 1 yıl boyunca korunmasız ve düzenli cinsel ilişkiye rağmen gebelik oluşmaması durumuna denir. Kısırlık vakalarının %65’inin altında kadınlardan kaynaklanan bir sorun yatmaktadır. Bu sorunların bir kısmı bazı belirtiler verebilirler ancak bu hastalıklar kısırlıkla ilişkili olabileceği gibi bir ilgisi de olmayabilir. Kadınlarda kısırlığın sebepleri doğumsal, yapısal, hormonal, enfeksiyonlar ile ilgili ve immünolojik (bağışıklık sistemi ile ilgili) olabilir.

Polikistik over sendromu

Kadınlarda kısırlığın en sık nedenlerinden biri de polikistik over sendromu (PCOS) denilen hastalıktır. Kısırlıktan muzdarip kadınların yaklaşık %70’i PCOS hastasıdır. PCOS hormonal düzensizliklerden kaynaklanan bir hastalıktır. Sağlıklı kadınların yumurtalıklarda her ay, kist denilen keselerde gelişecek  birçok yumurta hücresi oluşturulur.Bir adet döneminin içinde, kist içindeki bu birçok yumurtadan biri gelişir diğerleri ise geriler ve kaybolurlar. Bu tek yumurta hücresi ya o adet dönemi içinde döllenir ya da adet kanaması ile birlikte vücuttan atılır. PCOS hastası kadınlarda bu durum gerçekleşmez. Kist içindeki bütün yumurtalar gelişir ancak östrojen verimli olarak kullanılamadığı için hiçbiri erişkin yumurta hücresi olacak kadar gelişemezler ve kist olarak kalırlar. Bu durum da yumurtlamanın gerçekleşmemesine ve dolayısıyla kısırlığa neden olur. Adet düzensizliği, çok fazla adet kanaması, adet görememe (amenore), kıllanma artışı ve akneler PCOS’un diğer belirtileridir.

Endometriozis

Kısırlık sorunu yaşayan kadınlarda sık görülen bir diğer hastalık da endometriozistir. Kısırlık sorunu yaşayan kadınların yaklaşık %30’u endometriozisten muzdariptir. Endometriozis, rahmin iç duvarındaki fonksiyonel dokunun –endometrium- rahmin dışındaki başka bir yerde –çoğunlukla fallop tüpleri, yumurtalıklar ve nadir olarak karın veya pelvis içindeki diğer organlarda- bulunması anlamına gelir. Adet zamanı rahim içindeki endometrium dokusu nasıl kanıyor, dökülüyor ve daha sonra yenileniyorsa rahim dışında yerleşen endometrium dokusu da aynı şekilde davranır. Adet kanaması olduğunda rahim dışındaki endometrium dokusu da kanar ancak kanın gideceği bir yer yoktur ve etrafındaki dokuları rahatsız ederek kistlerin oluşmasına neden olabilir. Ayrıca kanayan endometrium skar dokusu oluşturarak etrafındaki dokulara zarar verebilir hatta organlar arasında yapışıklıklara sebep olabilir. Eğer bu yapışıklıklar fallop tüplerinde olursa tüplerin tıkanmasına yol açarak döllenmiş yumurtanın rahime ulaşmasına engel olabilirler. Eğer yapışıklıklar yumurtalıklarda olursa yumurtaların döllenmesini engelleyebilirler. Endometriozis hastalığını düşündüren diğer belirtiler ağrılı adet görme, ağrılı cinsel ilişki ve kasık ağrısıdır. Nadir vakalarda idrarda veya dışkıda kan bile görülebilir.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar

Enfeksiyonlar, özellikle klamidya gibi cinsel yolla bulaşan hastalıklar, eğer erken ve uygun şekilde tedavi edilmezse skar dokusuna ve pelvik inflamatuvar hastalığa neden olabiliyor. Pelvik inflamatuvar hastalık, kısırlığın diğer bir sık görülen nedenidir. Adından da anlaşılabileceği gibi pelvik inflamatuvar hastalık pelvis içindeki organların bakteri veya virüslerden kaynaklanan inflamatuvar bir hastalığıdır. Şiddetli kasık veya karın ağrısı, anormal vajinal kanama, idrar yaparken yanma, ağrılı cinsel ilişki gibi belirtileri genellikle adet kanaması olmadan önceki veya kanamadan sonraki dönemde ortaya çıkar.

Hormonal bozukluklar

Hipotiroidizm (tiroid bezinin yetersiz çalışması) gibi endokrin veya hormonal hastalıklar prolaktin hormonunun aşırı salgılanmasına neden olarak kısırlık yapabilir. Prolaktin hormonu yumurtalıkların çalışmasını sağlayan hormonların salınmasını engeller. Hipotiroidizm hastaları kilo alma, yorgunluk, adet düzensizliği, azalmış cinsel istek ve soğuğa toleransın azalması gibi belirtiler gösterebilirler.

Doğumsal bozukluklar

Kısırlığın az görülen sebeplerinden biri de doğuştan gelen yapısal bozukluklardır. Bazı kadınların üreme sistemlerinin yumurtalık veya fallop tüpleri gibi bir parçası doğuştan gelişmemiş olabilir veya gelişse bile yapısal bozuklukları nedeniyle işlevini yapamıyor olabilir. Bunun yanında rahmin yapısı cerrahi, travma, enfeksiyonlar veya radyasyon terapisine bağlı bozulmuş ve embriyonun gelişimine uygun olmayabilir.

Kadınlarda görülen bu kısırlık sebeplerinin tedavisinin zamanında ve doğru bir şekilde yapılması kısırlık sorununun başarı ile tedavi edilmesini sağlayabilir. Bu durumlarda doğru teşhis olmazsa olmazdır çünkü yanlış teşhisler ile vakit kaybedilirken esas hastalık tamir edilemeyecek hasarlara yol açabilir. Bu nedenle kadınlar her zaman vücutlarındaki değişiklikler karşısında uyanık olmalı ve doktorlarını bu konuda her zaman bilgilendirmelidirler. Bu değişiklikler küçük bile olsa belki de altta yatan ciddi bir sorunun ilk belirtileri olabilirler.

İlginizi Çekebilir

Varikosel

Varikosel “Pampiniform Pleksus” olarak isimlendirilen ve testislerdeki kirli kanı taşımakla görevli damar sistemindeki genişleme durumuna …