Prematür over yetmezliği nedir?

Kadınların doğurganlıkları yaş ilerledikçe azalır ve çoğu kadın 30’lu yaşlarının sonlarına doğru 20’li yaşlardakinden çok daha zor hamile kalır. 40 yaşından küçük kısırlık vakalarında muhtemel sebeplerden bir tanesi de prematür over yetmezliğidir (POF). Bu sorun birkaç sebepten kaynaklanır ancak basitçe açıklamak gerekirse erken menopoz olarak adlandırabiliriz. Normalde yumurtalıklar 40’lı yaşlardan sonra yumurtlamayı yavaş yavaş bırakırlar ancak prematür over yermezliği hastalarında bu durum olması gerekenden çok daha erken yaşlarda gerçekleşir. Her 200 kadından biri prematür over yetmezliğinden muzdariptir.

Prematür over yetmezliğinin sebebi nedir?
Çoğu kadın menopoza girme sebeplerini hiçbir zaman öğrenemezler. Araştırmalara rağmen hiçbir belirgin sebep bulunamayabilir. Eğer durum buysa prematür over yetmezliği idiopatik (sebebi bilinemeyen) olarak adlandırılır. Bazı kadınlarda ise prematür over yetmezliğinin sorumlusu otoimmün hastalıklar veya Turner Sendromu ve Frajil X Sendromu gibi genetik bozukluklar olabilir.

Diğer yaygın bir sebep ise kanser tedavisinde kullanılan kemoterapi ilaçları ve radyoterapidir. 30 yaşlarında bir kadın böyle bir tedaviye ihtiyaç duyuyorsa yumurtalıkları tedavinin vereceği hasardan korumak zordur. Eğer bu durumdaysanız doktorlar bazı yumurta hücrelerinizi daha sonra tüp bebek gibi yöntemlerde kullanabilmek adına dondurup saklamanızı önerebilirler.

Prematür over yetmezliğinin kısırılık sebebi olduğunun tespiti
Kısırlığın sebebinin prematür over yetmezliği olduğuna dair en önemli belirti düzenli adet görmenin gerçekleşmemesidir. Eğer hamile kalmaya çalışıyorsanız bu çok can sıkıcı olabilir. Bir kan testi ile yumurta hücrelerinin yumurtalıklarda gelişmesini sağlayan hormon düzeyleri belirlenebilir ve eğer bu hormon düzeyi menopoz öncesi bir kadında olması gerektiğinden daha yüksek ise her zaman prematür over yetmezliğinden şüphelenilir.
Overlerin işlev görmediğinin belirtileri

Prematür over yetmezliği hastası kadınlarda görülen vajinal kuruluk, sıcak basmaları, terlemeler ve psikolojik değişiklikler gibi belirtiler menopoza giren kadınlarda görülen belirtiler ile hemen hemen aynıdır.Bu semptomlar hormon replasman tedavisi ile düzeltilebilir ancak bu tedavi yumurtalıkların tekrar çalışmasını sağlamaz. Prematür over yetmezliğinden kaynaklanan kısırlık genellikle normal yöntemlerle tedavi edilemez ancak tüp bebek yöntemi ile üstesinden gelinebilir.

Diğer sağlık sorunları
Kısırlık gibi prematür over yetmezliği de bir kadının diğer bazı sağlık sorunlarına daha açık olduğu anlamına gelebilir. Prematür over yetmezliğinin altında yatan sebep bir çeşit otoimmünite olabilir ve bu sorun vücuttaki tiroid bezi gibi diğer organları da etkileyebilir. Otoimmün hasar neticesinde tiroid fonksiyonlarının azalması prematür over yetmezliği olan hastaların bazılarında görülmektedir.

Bir kadının en sağlıklı olması gereken yaşlarda östrojen hormonunun azalması kemikler üzerinde çok yıkıcı bir etki yapar. Prematür over yetmezliği hastalarında osteoporoz riski çok yükselmiştir. Hormon replasman tedavisi ve kalsiyum tabletleri gibi tedaviler osteoporoz riskini azaltmaya yardımc olabilir.

Prematür over yetmezliği ile baş etmek
Prematür over yetmezliği hastlarının canını en çok sıkan şeyler olan menopoz belirtileri hormon replasman tedavileri ile azaltılabiliyor ve çoğu kadın bu tedavinin iyi geldiğini söylüyor. Bu semptomlar ileri yaşlarda menopoz ile görülen semptomlara benzese de bu hastalarda çok daha şiddetli görülüyorlar. Hormon replasman tedavileri genelikle cilt üzerine yapıştırılan ve her gün eşit miktarda ilacın kana karışmasını sağlayan bir bant kullanarak yapılır. Sigara kullanan ve kalp-damar hastalığı hikayesi olan kadınların, inme riski nedeni ile östrojen içeren tedavileri kullanması uygun değildir.

Prematür over yetmezliğinin kısmen genetik bir sorun olabileceğine dair güçlü teoriler var ancak henüz hangi genlerin bu olaya dahil olduğuna dair kesin bir bilgi mevcut değil. Eğer araştırmalar bu hastalık için belli genlerin sorumlu olduğunu ortaya çıkarırsa bu genetik yapıya sahip kadınalar eğitilebilir ve eğer çocuk sahibi olmak istiyorlarsa daha erken yaşlarda hamile kalmaları tavsiye edilebilir.

İlginizi Çekebilir

Kısırlıktan Korunmak İçin Yapılması Gerekenler

Hayatı boyunca erkeklerin ve kadınların yapacağı bazı uygulamalar ve sürdüreceği bazı alışkanlıklar kısılık gibi önemli …